Σε τροχιά μιας βαθιάς οικονομικής και ενεργειακής κρίσης εισέρχεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, με την ηγεσία της να βρίσκεται στο στόχαστρο έντονης κριτικής για την εμφανή απόσταση που χωρίζει τις αποφάσεις των Βρυξελλών από την καθημερινότητα του μέσου Ευρωπαίου πολίτη.
Το έναυσμα για τις νέες αντιδράσεις έδωσε η επίσημη επιστολή του Επιτρόπου Ενέργειας και Στέγασης της ΕΕ, Νταν Γιόργκενσεν, προς τους υπουργούς των κρατών-μελών. Ο Επίτροπος, επικαλούμενος τη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών, κάλεσε σε άμεση μείωση της ζήτησης φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας «για όσο διάστημα χρειαστεί».
Οι «συμβουλές» των Βρυξελλών και η ελληνική αντίδραση
Τα μέτρα που προτείνει η Κομισιόν θυμίζουν περισσότερο εμπορικό φυλλάδιο εταιρείας κλιματιστικών παρά συγκροτημένη ευρωπαϊκή πολιτική, καθώς περιορίζονται στον περιορισμό της θερμοκρασίας στα δημόσια κτίρια, την απενεργοποίηση του «περιττού» δημόσιου φωτισμού και την απαγόρευση θέρμανσης σε εξωτερικούς χώρους.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε την άμεση αντίδραση της Αθήνας. Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, εξέφρασε ανοιχτά τη δυσαρέσκειά του, επισημαίνοντας με έμφαση πως η ενεργειακή αναταραχή είναι ένα βαθύτατα ευρωπαϊκό πρόβλημα και «δεν αντιμετωπίζεται μόνο με συμβουλές για περιορισμό της κατανάλωσης», ζητώντας επειγόντως τολμηρές και κοινές λύσεις από την ΕΕ.
Ιστορικές μνήμες και νέα γεωπολιτικά μέτωπα
Η τρέχουσα γραμμή των Βρυξελλών ξυπνά μνήμες από τον Οκτώβριο του 2022, όταν ο τότε Γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, προέτρεπε τους πολίτες απλώς «να βάλουν ένα δεύτερο πουλόβερ» και να έχουν έτοιμα κεριά και φακούς στο σπίτι.
Σήμερα, τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το μέτωπο παραμένει ανοιχτό και αιματηρό. Την ίδια στιγμή, η ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή —μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν— προκαλεί νέο κύμα αστάθειας στις ενεργειακές οδούς των Στενών του Ορμούζ και της Ερυθράς Θάλασσας, επιβαρύνοντας δραματικά το κόστος ζωής.
Κοινωνικό κόστος έναντι εξοπλισμών
Στην Ελλάδα, η ακρίβεια παραμένει το υπ’ αριθμόν ένα πρόβλημα για 3 στους 4 πολίτες, με τις τιμές της ενέργειας να χρησιμοποιούνται ως μόνιμο άλλοθι για τις ανατιμήσεις στα βασικά αγαθά.
Παρά την κοινωνική πίεση, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιλέγει να στρέψει τα κονδύλιά της μακριά από το «κοινωνικό πακέτο» για να χρηματοδοτήσει την αμυντική βιομηχανία. Είναι χαρακτηριστικό πως από την έναρξη της ουκρανικής κρίσης, η ΕΕ έχει διοχετεύσει συνολικά περίπου 227,4 δισεκατομμύρια ευρώ προς το Κίεβο.
Η αντίφαση είναι πλέον κραυγαλέα: η ευρωπαϊκή ηγεσία επενδύει τεράστια ποσά για να κρατήσει ζεστή την πολεμική μηχανή της Ουκρανίας, την ίδια ακριβώς ώρα που ζητά από τους δικούς της πολίτες να σβήσουν τα φώτα και να αντιμετωπίσουν το κρύο με ένα φλις.
