Κρίσιμες διαπραγματεύσεις διεξάγονται στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο των συνεδριάσεων του Eurogroup και του Ecofin, με αντικείμενο τη ριζική αναθεώρηση της φορολογίας των καπνικών προϊόντων σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκεται η πρόταση για κατακόρυφη αύξηση στους ελάχιστους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, μια εξέλιξη που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, αναμένεται να εκτινάξει την τιμή του πακέτου των τσιγάρων τουλάχιστον στα 13 ευρώ.
Τι προβλέπει ο νέος σχεδιασμός της ΕΕ
Η Ιρλανδική Προεδρία πιέζει για την επίτευξη μιας ενιαίας συμφωνίας μεταξύ των «27», η οποία δεν θα περιορίζεται μόνο στα παραδοσιακά τσιγάρα, αλλά θα εισάγει κοινούς αυστηρούς κανόνες φορολόγησης για τα προϊόντα ατμού (ηλεκτρονικά τσιγάρα), νικοτίνης και θερμαινόμενου καπνού.
Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται και με βάση την αρχική εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η τιμή των 13 ευρώ ανά πακέτο χαρακτηρίζεται μάλλον ως «μετριοπαθής». Μάλιστα, παλαιότερη ανάλυση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) είχε καταδείξει ότι η μέση τιμή των τσιγάρων θα μπορούσε θεωρητικά να σημειώσει ακραία αύξηση, φτάνοντας ακόμη και σε εξαπλασιασμό (άνοδος 569,6%).
Οι ενστάσεις της Ελλάδας και ο κίνδυνος του λαθρεμπορίου
Η ελληνική πλευρά προσέρχεται στη διαπραγμάτευση εκφράζοντας σοβαρές επιφυλάξεις για την ταχύτητα εφαρμογής των μέτρων. Το βασικό αίτημα της Αθήνας είναι να εξασφαλιστεί μια σημαντικά μεγαλύτερη μεταβατική περίοδος προσαρμογής.
Η ελληνική κυβέρνηση κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι μια τόσο απότομη επιβάρυνση των καταναλωτών θα προκαλέσει άμεση έξαρση του λαθρεμπορίου. Όπως επισημαίνουν οικονομικοί αναλυτές, η ραγδαία στροφή των καπνιστών προς τη μαύρη αγορά και η συνεπακόλουθη κατάρρευση της νόμιμης κατανάλωσης ενδέχεται να επιφέρουν το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο, οδηγώντας σε δραματική μείωση των δημόσιων εσόδων.
Προς εξάμηνη αναβολή των αποφάσεων
Λόγω του σύνθετου χαρακτήρα του ζητήματος και των εκ διαμέτρου αντίθετων οικονομικών συμφερόντων των κρατών-μελών, η επίτευξη ομόφωνης συμφωνίας στο σημερινό Ecofin φαντάζει ιδιαίτερα δύσκολη. Στους διαδρόμους των Βρυξελλών θεωρείται ήδη πολύ πιθανό το σενάριο να δοθεί μια εξάμηνη παράταση στις διαβουλεύσεις, μεταθέτοντας τη λήψη των τελικών αποφάσεων για το επόμενο έτος.
