Αυτό είναι ίσως το πιο κρίσιμο στοιχείο. Ο Φεβρουάριος αποτυπώνει την εικόνα της αγοράς πριν η ενεργειακή αναταραχή αρχίσει να επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς τιμές. Κι όμως, η πίεση ήταν ήδη έντονη. Τα μη επεξεργασμένα τρόφιμα κατέγραψαν άνοδο 11,8% – τη μεγαλύτερη στην Ευρωζώνη. Πρόκειται για βασικά αγαθά, όπως φρούτα, λαχανικά και κρέας, που επηρεάζουν άμεσα το «καλάθι» των νοικοκυριών.
Συνολικά, ο δείκτης τροφίμων, αλκοόλ και καπνού αυξήθηκε κατά 4,1% στην Ελλάδα, έναντι 2,6% στην Ευρωζώνη. Αν και οι τιμές των επεξεργασμένων τροφίμων παρέμειναν σταθερές τον Φεβρουάριο, δεν κατάφεραν να αντισταθμίσουν το κύμα ανατιμήσεων στα βασικά προϊόντα. Παράλληλα, τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά αυξήθηκαν κατά 1,7%, υπερδιπλάσια σε σχέση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Σημαντική πίεση ασκούν και οι υπηρεσίες. Στην Ελλάδα, ο σχετικός δείκτης αυξήθηκε κατά 4,2%, όταν στην Ευρωζώνη η άνοδος ήταν χαμηλότερη. Ενοίκια, εστίαση, τουριστικές υπηρεσίες και μεταφορές διατηρούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας ότι η ακρίβεια δεν περιορίζεται μόνο στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Μέχρι στιγμής, ο μόνος παράγοντας που λειτουργούσε ως «ανάχωμα» ήταν η ενέργεια. Τον Φεβρουάριο οι τιμές ενέργειας υποχώρησαν κατά 3,5% στην Ελλάδα, συγκρατώντας τον γενικό δείκτη. Όμως αυτό το μαξιλάρι ασφαλείας φαίνεται πλέον να εξανεμίζεται.
Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τα καύσιμα. Οι αυξήσεις στην ενέργεια επηρεάζουν άμεσα το κόστος παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, τη βιομηχανία, τις μεταφορές και το εμπόριο. Εάν οι πιέσεις μετακυληθούν στις τελικές τιμές, το ενδεχόμενο ενός νέου κύματος ανατιμήσεων το επόμενο διάστημα δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Η κυβέρνηση έχει ήδη εντείνει τους ελέγχους στην αγορά από το προηγούμενο Σάββατο, δηλώνοντας ότι η κατάσταση παραμένει προς το παρόν ελεγχόμενη. Παράλληλα, διαμηνύει ότι είναι έτοιμη να παρέμβει εφόσον χρειαστεί. Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει: ακόμη κι αν η ενεργειακή κρίση αποκλιμακωθεί, θα υποχωρήσουν οι τιμές;
Η εικόνα των τελευταίων μηνών δείχνει ότι η ακρίβεια στην Ελλάδα δεν είναι απλώς «εισαγόμενη». Η πίεση στα τρόφιμα, στις υπηρεσίες και σε σειρά βασικών αγαθών καταδεικνύει ότι οι πληθωριστικές τάσεις έχουν εσωτερική δυναμική. Η γεωπολιτική αναταραχή ενδέχεται να λειτουργήσει ως επιταχυντής, αλλά η βάση του προβλήματος φαίνεται βαθύτερη.
Σε αυτό το περιβάλλον, τα νοικοκυριά βρίσκονται ξανά αντιμέτωπα με την αβεβαιότητα. Και όσο οι διεθνείς εξελίξεις παραμένουν ρευστές, το μόνο βέβαιο είναι ότι το ζήτημα της ακρίβειας θα συνεχίσει να βρίσκεται στο επίκεντρο – τόσο της οικονομικής πολιτικής όσο και της καθημερινότητας.
